ទស្សនាវដ្ដី "កេរដំណែល​ខ្មែរ" ជា​ទស្សនាវដ្ដី​ផ្នែក​សិល្បៈ និង​បុរាណ​វិទ្យា​ដំបូង​បង្អស់​នៅ​ក្នុង​ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា។ ទស្សនាវដ្ដី​នេះ គឺ​ជា​លទ្ធផល​មួយ​ដ៏​ត្រចះត្រចង់​ដែល​ស្ដែង​ចេញ​ពី​ការខិតខំ​ប្រឹងប្រែង​ របស់​ក្រុម​ការងារ​ស្រាវជ្រាវ​នៃ​និស្សិត និង​សាស្ត្រាចារ្យ​ដែល​មាន​ជំនាញ​ស្ទើរ​គ្រប់ផ្នែក​ដូចជា បុរាណវិទ្យា ស្ថាបត្យកម្ម សិល្បៈ វប្បធម៌ អារ្យធម៌ សិលាចារឹក ប្រវត្តិសាស្ត្រ ទេសចរណ៍ បរិស្ថាន ព័ត៌មានវិទ្យា សេដ្ឋកិច្ច និង​អ្នក​ជំនាញ​លើ​ផ្នែក​ស្រាវជ្រាវ​ផ្សេងៗ​ទៀត​ដែល​រួម​មាន​ទាំង​ជនជាតិ​ ខ្មែរ និង​បរទេស​ជា​ច្រើន​រូប​ទៀត។ ក្រុម​ការងារ​ទាំង​អស់ បាន​រួម​មតិ​គ្នា​ជា​ធ្លុង​មួយ​ក្នុង​ការបង្កើត​ឲ្យ​ចេញ​នូវ​អ្វី​ដែល​ហៅ​ថា "ផ្លែផ្កា​នៃ​កូនចៅ​ខ្មែរ​ជំនាន់​ក្រោយ" និង ​នៅ​ក្នុង​ទឹកចិត្ត​ដែល​ស្រឡាញ់​ជា​ពន់ពេក​នូវ​កេរដំណែល និង​សម្បត្តិ​វប្បធម៌​ខ្មែរ​ដែល​មាន​អាយុកាល​ដ៏​យូរលង់។ យើង​ខ្ញុំ​ទាំង​អស់​គ្នា មាន​ឆន្ទៈ​តែ​មួយ គឺ​ខិតខំ​ធ្វើ​យ៉ាងណា​ដើម្បី​ជួយ​ថែរក្សា​ការពារ និង​ផ្សព្វផ្សាយ​វប្បធម៌ អារ្យធម៌​ខ្មែរ ទៅ​តាម​លទ្ធភាព​ដែល​អាច​ធ្វើ​ទៅ​បាន ជូន​ទៅ​ដល់​មតិ​ជាតិ និង​អន្តរជាតិ ហើយ​ជាពិសេស​គឺ​ប្រជារាស្ត្រ​ដែល​ជា​កូន​ខ្មែរ​គ្រប់​រូប ដើម្បី​ឲ្យ​យល់​អំពី​តម្លៃ​នៃ​សម្បត្តិ​វប្បធម៌​ជាតិ និង​ជួយ​រួម​គ្នា​ថែរក្សា​សម្បត្តិ និង​កេរដំណែល​ទាំង​នោះ កុំ​ឲ្យ​បាត់បង់​បន្ត​ទៅ​មុខ​ទៀត ហើយ​ដើម្បី​ឲ្យ​ស្រប​ទៅ​នឹង​ពាក្យ​ស្លោក​ថា "វប្បធម៌​រលត់ ជាតិ​រលាយ" "បំផ្លាញ​វប្បធម៌ គឺ​បំផ្លាញ​អត្តសញ្ញាណ​ជាតិ" "ថែ​រក្សា​វប្បធម៌ គឺ​ថែរក្សា​បាន​នូវ​ព្រលឹង​ជាតិ"

ទម្រាំតែ​លេច​ចេញ​ជា​ស្នាដៃ​មួយ​នេះ​ឡើង ក្រុម​ការងារ​យើង​ទាំង​អស់​គ្នា ទាំង​នៅ​ក្នុង និង​ក្រៅ​ប្រទេស បាន​ខិតខំ​ប្រឹងប្រែង​យ៉ាង​អស់​ពី​កម្លាំង​កាយចិត្ត ដើម្បី​ស្រាវជ្រាវ​រក​ព័ត៌មាន​ទាំងឡាយ​ណា​ដែល​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​វប្បធម៌​ខ្មែរ។ អត្ថបទ​ដែល​ចុះ​នៅ​ទស្សនាវដ្ដី "កេរដំណែល​ខ្មែរ" សុទ្ធសេង​តែ​សរសេរ​ឡើង​ដោយ​យកចិត្ត​ទុកដាក់​បំផុត ព្រមទាំង​មាន​ការត្រួតពិនិត្យ​សារឡើងវិញ​ពី​សំណាក់​លោក​សាស្ត្រាចារ្យ​ បណ្ឌិត​ទៅ​តាម​ជំនាញ​របស់​ពួក​គាត់​រៀងៗ​ខ្លួន ដើម្បី​ធ្វើ​ឲ្យ​អត្ថបទ​ស្រាវជ្រាវ​ទាំង​នោះ កាន់តែ​មាន​ភាព​រលូន និង​ទូលំទូលាយ។ រាល់​ពាក្យ​ពេចន៍​ដែល​យើង​ខ្ញុំ​បាន​ប្រើ​នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​នោះ គឺ​ជា​ពាក្យ​ដែល​ងាយ​យល់ ហើយ​មិន​ស៊ី​ជម្រៅ​ដូចជា​ឯកសារ​ស្រាវជ្រាវ​បែប​វិទ្យាសាស្ត្រ​របស់​អ្នក​ ប្រាជ្ញ​ដែល​មាន​ជំនាញ​ឡើយ ដើម្បី​សម្រួល​ដល់​អ្នក​អាន​ទាំងអស់​មិន​ឲ្យ​មាន​ភាពសាំញ៉ាំ និង​ពិបាក​យល់។ និយាយ​ជារួម "ទស្សនាវដ្ដី​នេះ​គឺ​រៀបចំ​ឡើង​សម្រាប់​កូន​ខ្មែរ​គ្រប់រូប" ។ អត្ថបទ​ទាំងអស់ គឺ​ត្រូវ​បែងចែក​ទៅ​តាម​ប្រភេទ​នៃ​ផ្នែក​នីមួយៗ​នៅ​ក្នុង​ទំព័រ​ដូចជា៖ បច្ចុប្បន្នភាព អត្ថបទ​ស្រាវជ្រាវ ឯកសារ ទំនៀមទម្លាប់ ទេសចរណ៍ ការស្វែងយល់​អំពី​ប្រពៃណី និង​ទនៀមទម្លាប់ ស្ថាបត្យកម្ម គំនូរ​បុរាណ ធម្មជាតិ និង​ព័ត៌មាន​ផ្សេងៗ​ដែល​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​វិទ្យាសាស្ត្រ​ស្រាវជ្រាវ​លើ​ផ្នែក​ វប្បធម៌ ព្រមទាំង​កម្មវិធី​នៃ​សិក្ខាសាលា​ស្ដី​អំពី​វប្បធម៌​ដែល​មាន​នៅ​ក្នុង និង​ក្រៅ​ប្រទេស។ ក្រៅ​ពីនេះ យើង​ខ្ញុំ​ក៏​មាន​ណែនាំ​ផង​ដែរ ដោយ​សរសេរ​ជា​អត្ថបទ​សង្ខេប​ខ្លីៗ​នូវ​សៀវភៅ និង​គេហទំព័រ​ទាំងឡាយ​ណា​ដែល​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ផ្នែក​ស្រាវជ្រាវ​អំពី​ខ្មែរ ដើម្បី​ផ្ដល់​ភាព​ងាយស្រួល​ដល់​អ្នក​អាន និង​អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​ដែល​ចង់​ធ្វើ​ការស្វែងយល់​បន្ត។

ជា​ចុងបញ្ចប់​នេះ តាង​នាម​ឲ្យ​ក្រុម​ការងារ​ទាំងអស់​នៃ​ទស្សនាវដ្ដី "កេរដំណែល​ខ្មែរ" ហើយ​ក៏​ជា​ក្រុម​ស្ថាបនិក​នៃ "មជ្ឈមណ្ឌល​ស្រាវជ្រាវ និង អភិវឌ្ឍន៍​វប្បធម៌​កម្ពុជា" ទូល​ព្រះ​បង្គំ ខ្ញុំ​បាទ សូម​ថ្លែង​នូវ​អំណរ​ព្រះគុណ និង​អរគុណ​ថ្វាយ​ដល់​ព្រះ​ករុណា ព្រះបាទ សម្ដេច ព្រះ​បរមនាថ នរោត្តម សីហមុនី ព្រះ​មហាក្សត្រ​នៃ​ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា និង​ជូន​ដល់​ថ្នាក់​ដឹកនាំ​ព្រឹទ្ធសភា រដ្ឋសភា រាជារដ្ឋាភិបាល សម្ដេច ទ្រង់ ឯក​ឧត្តម លោក​ជំទាវ លោក លោកស្រី អ្នកនាង កញ្ញា សាស្ត្រាចារ្យ និង​បណ្ដា​ក្រុមហ៊ុន​ទាំងអស់​ដែល​បាន​ផ្ដល់​ជា​កម្លាំង​ចិត្ត ជួយ​គាំទ្រ​ដល់​ក្រុម​ការងារ​រៀបចំ​ទស្សនាវដ្ដី​ជា​រៀង​រហូត​មក និង​ជួយ​ជំរុញ​ឲ្យ​យើង​ខ្ញុំ​បន្ត​ការងារ​ស្រាវជ្រាវ និង​ថែរក្សា​កេរដំណែល​នៃ​វប្បធម៌​ខ្មែរ​តទៅ​មុខ​ទៀត។ យើង​ខ្ញុំ​ក៏​សូម​ថ្លែង​អំណរគុណ​ផងដែរ ដល់​ម្ចាស់​អត្ថបទ​ទាំងអស់ ដែល​បាន​ចំណាយ​ពេលវេលា​ដ៏​មាន​តម្លៃ សម្រាប់​ការសរសេរ​ជា​អត្ថបទ​ស្រាវជ្រាវ​ខ្លីៗ ផ្ញើ​មក​កាន់​ទីស្នាក់ការ​ទស្សនាវដ្ដី​យើង​ខ្ញុំ ដើម្បី​ជួយ​ចុះ​ផ្សាយ​ក្នុង​ន័យ​ចូលរួម ចែក​រំលែក និង​ផ្សព្វផ្សាយ​នូវ​ចំណេះដឹង​ផ្សេងៗ​ស្ដី​អំពី​ការងារ​ស្រាវជ្រាវ​ទៅ​លើ​ វប្បធម៌​ខ្មែរ។ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​រង់ចាំ​ស្វាគមន៍​នូវ​រាល់​អត្ថបទ​របស់​លោក​អ្នក​ដែល​ស្រឡាញ់​ ខ្មែរ និង​ចង់​លើក​ស្ទួយ​ថែរក្សា ការពារ​កេរដំណែល​ខ្មែរ ដើម្បី​ចុះ​នៅ​ក្នុង​លេខ​ក្រោយៗ​ទៀត។ ជាង​នេះ​ទៀត យើង​ខ្ញុំ​ក៏​រង់ចាំ​ទទួល​ស្វាគមន៍​ផង​ដែរ នូវ​រាល់​ការទិតៀន ប្រៀន​ប្រដៅ​ពី​សំណាក់​ព្រឹទ្ធាចារ្យ និង​មតិ​របស់​លោកអ្នក​អាន​ទាំងអស់ ដើម្បី​កែ​លម្អ​ក្នុង​ន័យ​ស្ថាបនា និង​ដើម្បី​ធ្វើ​ឲ្យ​អត្ថបទ​ស្រាវជ្រាវ​សម្រាប់​ចេញ​ផ្សាយ​នៅ​លេខ​ក្រោយៗ​ ទៀត កាន់តែ​មាន​ភាព​សម្បូរ​បែប។

ទូល​ព្រះ​បង្គំ ខ្ញុំ​បាទ​សូម​ថ្វាយ​ព្រះពរ និង​ជូនពរ​ថ្វាយ​ដល់​ព្រះ​មហាក្សត្រ សម្ដេច ទ្រង់ ឯកឧត្ដម លោក​ជំទាវ លោក លោកស្រី អ្នកនាង កញ្ញា និង​បងប្អូន​ប្រជារាស្ត្រ​ខ្មែរ​ទាំងអស់ សូម​បាន​ប្រកប​នូវ​ពុទ្ធពរ​ទាំង ៤ ប្រការ​គឺ អាយុ វណ្ណ សុខ ពល កុំ​បី​ឃ្លៀងឃ្លាត​ឡើយ។ ទូល​ព្រះ​បង្គំ ខ្ញុំ​បាទ​មាន​ជំនឿ​យ៉ាង​មុតមាំ​ថា ទស្សនាវដ្ដី "កេរដំណែល​ខ្មែរ" នេះ​នឹង​ទទួល​បាន​ការគាំទ្រ​យ៉ាង​ច្រើន​លើស​លប់​ពី​សំណាក់​មិត្ត​អ្នក​អាន និង​ពី ប្រជារាស្ត្រ​ដែល​ជា​កូន​ខ្មែរ​គ្រប់រូប។

សូម​គោរព​ថ្វាយ​ព្រះពរ និង​ជូន​ពរ​ពី​ក្រុម​ការងារ​ទស្សនាវដ្ដី "កេរដំណែល​ខ្មែរ"

© Copyright all right reserved by Kerdomnel Khmer, Magazine of Art and Archaeology 2009